اینستاگرام دکتر حسین ذبیحی
دکمه مشاوره آنلاین

ملاقات حضوری

شنبه، دوشنبه و چهارشنبه

آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟ | اندازه فتق برای عمل و زمان ضروری جراحی

آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟ بررسی اندازه فتق، علائم و روش‌های غیرجراحی

 یکی از رایج‌ترین سؤال‌های بیماران این است که آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟ بسیاری از افراد بعد از تشخیص فتق، به‌ویژه وقتی در سونوگرافی یا معاینه متوجه آن می‌شوند، نگران می‌شوند که آیا باید فوراً جراحی انجام دهند یا خیر.

واقعیت این است که همه فتق‌ها نیاز به جراحی فوری ندارند، اما هیچ فتقی هم به‌طور واقعی خودبه‌خود درمان نمی‌شود. تصمیم برای جراحی به عواملی مثل اندازه فتق، شدت علائم، محل فتق، بزرگ شدن تدریجی و خطر گیر افتادن آن بستگی دارد.

اگر می‌خواهید با انواع فتق و روش‌های درمان آن بیشتر آشنا شوید، می‌توانید [راهنمای کامل فتق] را نیز مطالعه کنید.

فتق زمانی رخ می‌دهد که یک عضو داخلی بدن از طریق یک نقطه ضعیف در دیواره عضلانی بیرون می‌زند. این مشکل معمولاً در نواحی شکم، کشاله ران و ناف رخ می‌دهد. دلایل ایجاد فتق می‌تواند شامل عوامل ژنتیکی، بلند کردن اجسام سنگین، سرفه‌های مزمن، یبوست و بارداری باشد.

فتق چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

فتق زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از بافت یا یکی از اعضای داخلی بدن از طریق یک ناحیه ضعیف در دیواره عضلانی بیرون بزند. این مشکل بیشتر در شکم، کشاله ران و ناف دیده می‌شود.

علل ایجاد فتق می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ضعف مادرزادی دیواره شکم
  • بلند کردن اجسام سنگین
  • سرفه‌های مزمن
  • یبوست و زور زدن مکرر
  • اضافه‌وزن
  • بارداری
  • جراحی‌های قبلی شکم

برای آشنایی بیشتر با نشانه‌ها، می‌توانید مقاله [علائم فتق] را هم ببینید.

آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟
آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟

آیا هر فتقی نیاز به جراحی دارد؟

خیر، هر فتقی الزاماً نیاز به جراحی فوری ندارد. در بعضی بیماران، به‌خصوص وقتی فتق کوچک است و علامت خاصی ایجاد نمی‌کند، پزشک ممکن است فعلاً فقط پیگیری و تحت نظر بودن را توصیه کند.

با این حال، باید توجه داشت که:

  • فتق معمولاً خودبه‌خود خوب نمی‌شود
  • ممکن است با گذشت زمان بزرگ‌تر شود
  • در برخی موارد احتمال گیر افتادن یا خفگی فتق وجود دارد

بنابراین پاسخ درست این است:

همه فتق‌ها نیاز به عمل فوری ندارند، اما برخی از آن‌ها در نهایت نیازمند جراحی خواهند بود.

 

آیا اندازه فتق برای عمل مهم است؟

بله، اما اندازه فتق تنها معیار تصمیم‌گیری برای عمل نیست.

بسیاری از بیماران تصور می‌کنند اگر فتق کوچک باشد، هرگز به جراحی نیاز نخواهد داشت یا اگر بزرگ باشد، حتماً باید فوراً عمل شود. در حالی که تصمیم پزشک معمولاً بر اساس مجموعه‌ای از عوامل انجام می‌شود:

عوامل مهم در تصمیم برای جراحی فتق

  • اندازه فتق
  • درد یا احساس ناراحتی
  • بزرگ‌تر شدن تدریجی فتق
  • اختلال در فعالیت‌های روزمره
  • امکان جا رفتن یا نرفتن فتق
  • خطر گیر افتادن یا قطع خون‌رسانی

پس فتق کوچک را هم باید عمل کرد؟

نه همیشه. اگر فتق کوچک باشد و:

  • درد نداشته باشد
  • به‌راحتی جا برود
  • در حال بزرگ شدن نباشد
  • برای بیمار مشکلی در زندگی روزمره ایجاد نکند

ممکن است فعلاً فقط تحت نظر گرفته شود.

چه زمانی اندازه فتق نگران‌کننده می‌شود؟

وقتی فتق:

  • به مرور بزرگ‌تر شود
  • بیرون‌زدگی آن بیشتر شود
  • همراه با درد یا فشار باشد
  • دیگر به داخل شکم برنگردد
  • خطر گیر افتادن ایجاد کند

در این شرایط، حتی اگر فتق خیلی بزرگ هم نباشد، ممکن است جراحی توصیه شود.

آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟
آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟

چه فتق‌هایی را می‌توان فعلاً بدون جراحی پیگیری کرد؟

در بعضی شرایط، پزشک ممکن است جراحی را به تعویق بیندازد و وضعیت بیمار را پیگیری کند. این تصمیم بیشتر در موارد زیر مطرح می‌شود:

  • فتق‌های کوچک و بدون علامت
  • فتق‌هایی که فقط در سونوگرافی دیده شده‌اند
  • بیمارانی که به دلیل شرایط خاص فعلاً کاندید مناسب جراحی نیستند
  • دوران بارداری
  • بیماران مبتلا به آسیت کنترل‌نشده

البته این به معنی بی‌اهمیت بودن فتق نیست و بیمار باید تحت نظر پزشک باقی بماند.

فتق کشاله ران

فتق کشاله ران یا اینگوینال یکی از شایع‌ترین انواع فتق است. در برخی بیماران، به‌ویژه اگر فتق کوچک باشد و علائم واضحی ایجاد نکند، می‌توان مدتی آن را تحت نظر گرفت.

برای مثال اگر:

  • فتق کوچک باشد
  • درد شدید وجود نداشته باشد
  • بیرون‌زدگی کم باشد
  • بیمار فقط در سونوگرافی متوجه فتق شده باشد

ممکن است جراحی فوری لازم نباشد.

اما اگر فتق کشاله ران:

  • بزرگ‌تر شود
  • دردناک شود
  • در فعالیت روزمره اختلال ایجاد کند
  • گیر بیفتد

جراحی ضرورت پیدا می‌کند.

برای اطلاعات بیشتر، مطالعه مقاله [فتق کشاله ران] نیز مفید است.

فتق نافی

در فتق نافی نیز همیشه نیاز به جراحی فوری وجود ندارد. اگر اندازه فتق کوچک باشد، مثلاً حدود نیم تا یک سانتی‌متر، و بیمار درد یا ناراحتی نداشته باشد، ممکن است فقط پیگیری دوره‌ای توصیه شود.

با این حال، در موارد زیر احتمال نیاز به عمل بیشتر می‌شود:

  • افزایش اندازه فتق
  • درد یا حساسیت موضعی
  • بیرون‌زدگی واضح
  • گیر افتادن محتویات فتق

اگر مایل باشید، می‌توانید مقاله [درمان فتق نافی] را هم مطالعه کنید.

فتق در بارداری یا آسیت شکمی

در دوران بارداری معمولاً اگر وضعیت اورژانسی وجود نداشته باشد، جراحی فتق به بعد از زایمان موکول می‌شود. علت این موضوع، تغییرات فیزیولوژیک بدن و ترجیح به پرهیز از جراحی غیرضروری در بارداری است.

در بیماران مبتلا به آسیت شکمی نیز معمولاً ابتدا باید علت اصلی، مانند بیماری کبدی، کنترل شود. پس از کنترل وضعیت زمینه‌ای، می‌توان درباره زمان مناسب جراحی تصمیم گرفت.

البته در هر دو گروه، اگر فتق گیر بیفتد یا علائم خطرناک ایجاد شود، ممکن است جراحی اورژانسی لازم باشد.

روش‌های غیرجراحی برای کنترل فتق

روش‌های غیرجراحی، فتق را درمان قطعی نمی‌کنند، اما در بعضی بیماران می‌توانند به کاهش علائم و جلوگیری از بدتر شدن آن کمک کنند.

تغییر سبک زندگی

  • کاهش وزن: اضافه‌وزن فشار داخل شکم را افزایش می‌دهد.
  • پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین: این کار می‌تواند فتق را تشدید کند.
  • درمان یبوست: زور زدن مکرر باعث افزایش فشار شکمی می‌شود.
  • کنترل سرفه مزمن: سرفه‌های طولانی‌مدت می‌توانند فتق را بدتر کنند.

استفاده از فتق بند

در بعضی بیماران، فتق بند طبی می‌تواند موقتاً به کاهش ناراحتی کمک کند، اما:

  • درمان قطعی نیست
  • برای همه بیماران مناسب نیست
  • باید با توصیه پزشک استفاده شود

فعالیت بدنی و عضلات شکم

ورزش به‌تنهایی فتق را درمان نمی‌کند. بعضی حرکات حتی ممکن است باعث افزایش فشار داخل شکم و بدتر شدن فتق شوند. بنابراین هر نوع برنامه ورزشی باید با نظر پزشک یا متخصص مربوطه انجام شود.

اگر به درمان‌های مختلف علاقه‌مندید، مقاله [درمان فتق بدون جراحی] را نیز ببینید.

چه زمانی جراحی فتق ضروری می‌شود؟

در شرایط زیر معمولاً جراحی توصیه می‌شود:

  • فتق به‌تدریج بزرگ‌تر شود
  • درد مداوم یا آزاردهنده ایجاد کند
  • در فعالیت‌های روزمره اختلال به وجود آورد
  • دیگر به داخل شکم برنگردد
  • خطر گیر افتادگی یا خفگی وجود داشته باشد

علائم هشدار که نیاز به مراجعه فوری دارند

اگر بیمار با یکی از علائم زیر روبه‌رو شود، باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کند:

  • درد شدید و ناگهانی
  • سفت شدن فتق
  • قرمز یا تیره شدن پوست روی فتق
  • تهوع و استفراغ
  • تب
  • نفخ شدید
  • قطع دفع گاز یا مدفوع
  • جا نرفتن فتق

این علائم ممکن است نشانه گیر افتادن فتق، انسداد روده یا قطع خون‌رسانی باشند.

برای آشنایی بیشتر، می‌توانید به مقاله [فتق گیر افتاده چیست؟] مراجعه کنید.

عوارض احتمالی عدم جراحی فتق

اگرچه همه فتق‌ها نیاز به عمل فوری ندارند، اما بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند با عوارضی همراه باشد:

  • بزرگ شدن فتق: بسیاری از فتق‌ها به مرور زمان پیشرفت می‌کنند.
  • گیر افتادن فتق: محتویات فتق در محل گیر می‌کنند و به داخل شکم برنمی‌گردند.
  • انسداد روده: در برخی موارد مسیر عبور روده بسته می‌شود.
  • کاهش خون‌رسانی و نکروز: اگر خون‌رسانی بافت گیر افتاده قطع شود، وضعیت اورژانسی ایجاد می‌شود.

 

جمع‌بندی

پاسخ کوتاه به این سؤال که آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟ این است: خیر، اما هر فتقی باید جدی گرفته شود.

همه فتق‌ها نیاز به جراحی فوری ندارند، به‌ویژه اگر کوچک و بدون علامت باشند. اما اندازه فتق فقط یکی از معیارهاست و تصمیم برای جراحی به عواملی مثل درد، بزرگ شدن تدریجی، گیر افتادگی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.

اگر فتق شما علامت‌دار شده، بزرگ‌تر شده یا با درد و جا نرفتن همراه است، بهتر است هرچه زودتر توسط پزشک ارزیابی شوید.

برای آشنایی بیشتر با روش‌های درمان، می‌توانید مقاله [جراحی فتق] یا [جراحی لاپاراسکوپی فتق] را نیز مطالعه کنید.

پرسش‌های متداول

آیا امکان دارد فتق خودبه‌خود درمان شود؟

خیر. فتق معمولاً خودبه‌خود از بین نمی‌رود و ممکن است به‌مرور زمان بزرگ‌تر شود.

آیا فتق کوچک هم ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد؟

بله. اگر فتق کوچک با درد، بزرگ شدن، گیر افتادگی یا اختلال در فعالیت روزمره همراه باشد، ممکن است نیاز به عمل داشته باشد.

آیا اندازه فتق برای عمل مهم است؟

بله، اما به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. علائم بیمار و خطر عوارض نیز نقش مهمی دارند.

آیا می‌توان با ورزش فتق را درمان کرد؟

خیر. ورزش فتق را درمان نمی‌کند و بعضی حرکات حتی ممکن است آن را بدتر کنند.

آیا استفاده از فتق بند مؤثر است؟

فتق بند ممکن است به کاهش علائم کمک کند، اما درمان قطعی نیست و باید با نظر پزشک استفاده شود.

چه غذاهایی برای بیماران مبتلا به فتق مناسب است؟

غذاهای پرفیبر مثل میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل می‌توانند از یبوست جلوگیری کرده و فشار شکمی را کاهش دهند.

آیا جراحی فتق خطرناک است؟

جراحی فتق معمولاً ایمن است، اما مانند هر عمل جراحی، عوارض احتمالی خاص خود را دارد. تصمیم نهایی باید با بررسی شرایط بیمار گرفته شود.

کانال آپارات

۴۴ نظر

  • سلام، من پارگی زیر ناف دارم. حدود یک سانت
    الان شکم درد خیلی شدیدی دارم به طوری که
    شب ها نمیتوانم بخوابم. الان این پارگی بیشتر
    شده؟ الان باید چی کار کنم؟ نمیدونم علت درد
    شدید چیست

    • با سلام واحترام
      همانطور که در مقاله آموزشی در سایت iranhernia توضیح دادم فتق نافی که کوچک باشد وعلامت نداشته باشد نیاز به عمل ندارد ولی اگر درد پیدا کرد یا علامت دار شد باید عمل شود در مورد شما باید علل دیگر درد شکم رد شود و معاینه دقیق بشوید واگر هیچ مشکل دیگری نبود آن زمان تحت عمل جراحی قرا. بگیریر

          • سلام خسته نباشید
            من دوسال پیش جسم سنگین
            برداشتم
            از آن موقع اگر جسم سنگین
            بردارم یا یبوست شوم شکمم
            چند روزی ناراحت میشود و
            بعد علایم از بین میرود
            (بیرون زدگی مشاهده
            نمیکنم)
            مشکل من بین ناف و قفسه
            سینه درست وسط شکم است
            آیا این فتق است و اگر فتق
            است می‌تواند باعث به دام
            افتادن روده شود یا خیر
            ممنون

    • سلام من فتق اینگوئال فتق غیر مستقیم دارم که بر اثر سنگین
      بلند کردن برام پیش اومد الان سرکار ممنونم چیزی بلند کنم
      بیضه هام درد میگیره زیر شکمم درد میگیره از کار اومدم بیرون
      با ماشین کار میکنم چون فتق کشاله رانم و ریز شکمم نزده
      بیرون و چیزی معلوم نیست ولی درد دارم داخل آب گرم تو وان
      که میشینم یک چیزی میاد پایین تو کیسه بیضم که درد میکنه
      نمیشه دست زد دکترم گفته هر وقت شدید شد بیا عمل کن
      الان نمیشه کاری کرد من الان موندم چکار کنم کارمم از دست
      دادم

  • سلام بعد از عمل آپاندیس که ده سال پیش انجام دادم
    جراح عمومی به من گفت فتق نافی دارم .

    بیرون زدگی ندارم ولی برای بلند کردن اجسام سنگین یا
    زیاد سرپا ایستادن کمی اذیت میشوم
    از این نگرانم که بعد از جراحی فتق و گذاشتن مشی نتوانم و
    رزش حرفه ای کنم لطفا در مورد مشکل اینجانب توضیح ف
    رمائید.

  • سلام ..من فتق کشاله ران دارم ۱۱میلی متر بعد سونو
    گرافی مشخص شد ..بایستی عمل انجام
    بدم..بیمارستان دماوند میخوام انحام بدم یا به کلنیک
    برم ولله موندم میشه راهنماییم کنید

  • سلام من فتقم بیضه را عمل کردم اما الان طرفی که عمل کردم با
    طرف دیگر فرق داره انگار چیزی داخل ناحیه تناسلی است یعنی
    دوباره فتقم باز شده،؟

  • سلام پسرم ۳ ساله فتق نافی ۳ میل داره برگشت پذیرهم هست فقط
    بعضی وقت ها که گریه یاسرفه میکنی نافش کمی میادبالا که له راحتی
    میشه اون برگشت داد اما بعضی وقت احساس دردداره شدید هم
    نیست آیانیازبه عمل دارد؟

  • سلام برادر من عمل فتق کشاله ی ران انجام داده ۴ روز پیش. دفع ادرار
    و مدفوع راحت انجام میده راه هم میتونه بره و بشینه ولی از دیشب سر
    درد داره و خوب نمیشه.از چی میتونه باشه؟

  • با سلام
    سه ماه پیش برای بار دوم فتخ سمت چپ شکم رو عمل کردم تا
    نزدیک دو ماه هم هیچ گونه فعالیت سنگینی نداشتم
    امروز در حین ورزش درد گرفت
    رفتم سونوگرافی
    همونجا دوباره ۶میلی متر پاره شده
    دردش هم کمه ولی هست
    به نظر شما چیکار کنم

    • سلام
      الزاما این که سونوگرافی یک سوراخ بسیار کوچک را ذکر می کند دلیل وجود عود نیست
      مسلما علائم شما و معاینه مهمتر هست

  • سلام خسته نباشید من چند روز پیش سونوگرافی دادم مشخص شد
    فتق کشاله ران دارم اما درد یا برامدگی ندارم خواستم بپرسم نیاز به
    عمل دارم؟

    • سلام
      صرف فقط سونوگرافی دلیل وجود فقط و عمل جراحی نیست
      کسی که درد و علائم دیگر را ندارد نیاز به #عمل هرنی ندارد

      • سلام من سونوگرافی دادم سمت راست فتق
        ودردی درنزدیک کشاله ران وسمت بیضه
        ومقداری پایین کم اونم زمانی که برخی
        حرکات ورزشی را انجام میدم یه درداحساس
        می کنم یه مقدارکمی تورم دیده میشه وسمت
        چپ خیلی خفیف توسونوگرافی مشاهده شد
        لازمه جراحی بشم لطفا راهنمایی بفرمایید
        وآدرس مطب یا درمانگاه برام ارسال کنید.

  • سلام دکتر لطفا اگر میشه جوابم رو بدید
    من فتق کشاله ران دارم که هیچ بیرون زدگی نداره
    و اصلا قابل دیید نیس و در سونو فقط مشاهده شده
    درد خفیفی دارم
    باید عمل کنم ؟
    استفاده از فتق بند کمکی نمیکنه؟

    • با سلام طبق مطالبی که در همین سایت گذاشته شده است شما اگر علائم خیلی خفیف دارید و فتق بزرگی ندارید می‌تونید عمل نکنین

  • سلام دکتر لطفا اگر میشه جوابم رو بدید
    من فتق کشاله ران دارم که هیچ بیرون زدگی نداره
    و اصلا قابل دیید نیس و در سونو فقط مشاهده شده
    درد خفیفی دارم
    باید عمل کنم ؟
    استفاده از فتق بند کمکی نمیکنه؟ـــ

    • با سلام طبق مطالبی که در همین سایت گذاشته شده است شما اگر علائم خیلی خفیف دارید و فتق بزرگی ندارید می‌تونید عمل نکنین

      • سلام دکتر خسته نباشید همسرم یک وسیله سنگین
        بلند کرده و دچار درد شد و موقع سرفه و مانور
        والساوا هم دردش تشدید میشه سونو انجام داد
        نوشته هرنی اینگویینال چپ و یه دیفکت ۷.۵
        میلیمتری تشخیص داده شده
        دکتر نیاز به عمل داره؟

        • سلام و احترام

          در صورتی که در معاینه فتق به دست بخورد بهتر است عمل کند. ولی صرف اینکه چیز سنگین بلند کرده و ناگهان درد گرفته دلیل بر عمل نیست شاید در عضلانی باشد ولی حتما جراح باید معاینه کند

        • سلام،من فتق کشاله ران دارم،ظاهرا چون
          ۷ کیلو باریم کتوژنیک وزن کم کردم،چربی
          ها رفته زیرشکمم،البته خیلی برجستگی کم
          دارد وسعت چپ مقداری متورم تراست آیا
          میتونه عوارض رژیم کتوژنیک باشه،البته
          کراتینین من هم برای اولین باردر۶۰سالگی
          بالا رفته ولی کبدچرب،کلسترول،قند
          وانسولین نرمال شده است

  • سلام
    وقت شما بخیر حدود دو سه ماهی میشه که درد زیر شکم دارم ، گاهی دو طرف
    کشاله و گاهی زیر شکم ، سونوگرافی کردم از نظر مثانه و پروستات و کلیه مشکلی
    نداشتم و دکتر معاینه دستی کرد و گفت خیلی ضعیف زیر انگشتام احساس
    فتق کشاله میکنم ، ولی با سونوگرافی معلوم نبود! به نظرتون باید عمل انجام بدم؟ یا راهی هست که خوب بشه! ممنون از پاسخگویی شما

    • سلام و احترام

      اگر سونوگرافی نشون نداده و در معاینه چیز قابل ذکری وجود ندارد به نظر اینجانب نیاز به عمل نیست

  • سلام جناب دکتر
    بابت تقویت ناحیه اینگوئینال یا بهتره بگم هرنی
    اگر کوچک باشد و فعلا نیاز به جراحی نباشد، تمرین
    های فیزیکی یا هر روش دیگری آیا میتونید
    راهنمایی کنید که کمک کنه این دیواره ای که روده
    رو حفظ میکنه و حالا دچار هرنی کوچکی مثلا ۵تا۸
    میلیمیتر شده بشه تقویت کنیم عضلات دیواره شکم
    رو قویتر کنیم یا چکار کنیم وضعش بهتر بشه و
    بزرگتر نشه که نیاز به جراحی پیدا نکنیم؟؟!!

    • سلام
      یکسری از ورزش های خاص وجود دارد که باعث تقویت عضلات جدارشکم و ناحیه کشاله ران میشه
      مثل ورزش پلانک

  • سلام.بررسی سونوگرافی آمده بیرونزدگی چربی مزانتر همراه با defect 20mmبه داخل کانال
    اینگوئینال چپ مطرح کننده هرنی
    میخواستم بدونم احتیاج به عمل داره. دردی احساس نمیکنم و اندازه اش کمتر از شاید
    نصف یک گردو باشه

  • سلام من فتق یک سانتی‌متری دارم و میخوام بذارم باردار بشم
    آیا باید عمل کنم و بعد اقدام به بارداری یا نه

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


آیا هر فتقی را باید عمل کرد؟ | اندازه فتق برای عمل و زمان ضروری جراحی

درخواست مشاوره رایگان

Request a free consultation

"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد

نام و نام خانوادگی*
این فیلد برای هدف اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .
بهترین دکتر کیسه صفرا در تهران دکتر حسین ذبیحی

اطلاعات تماس

ساعت کاری

شنبه
19:00 تا 20:00
دوشنبه
16:00 تا 19:00
چهار شنبه
16:00 تا 19:00